Araba Arızaları

Hava Yakıt Oranı Nedir, Hesaplaması Nasıl Yapılır?

0

Hava yakıt oranı araçlardaki en önemli faktörlerden bir tanesidir. Hava yakıt oranı iyi ayarlandığı zaman motor performansı artırılır, yakıt tasarruflu bir şekilde yanar. Özellikle benzinli motorlarda olmazsa olmazlar arasında yer alır hava yakıt oranı. Eğer aracınızın yakıt tüketiminin neden arttığını merak ediyorsanız, hava yakıt oranında problem olabilir. Oksijen sensörünün bozuk olması da bu duruma neden olabilir. Yakıt karışım ayarı motorunuzu ayarlayamadığı zamanlarda bu gibi problemlerin çıkması işten bile değildir. 

Stokiyometrik Oran Olarak da Bilinen Hava Yakıt Oranı

Hava yakıt oranı için bir örnek verelim: 1 kg yakıt olduğunu farz edelim. Bu yakıtın ideal şekilde yanmasının sağlanması için bize 14,7 kg hava gerekmektedir. Bu oran bize ideal olan hava yakıt oranını verir. Kabaca bu durum 15 bölü 1 olarak da adlandırılır. Çoğu zaman stokiyometrik oran denir. 1 litre benzin mi yakmak istiyorsunuz? O halde 10 bin litre hava olması gerekiyor. Bu değer sabittir. 

Motor Kontrol Ünitesi ve Hava Yakıt Oranı

Motor kontrol ünitesi sayesinde motor ideal hava yakıt oranı ile çalıştırılmaktadır. Motor kontrol ünitesine ECU da denir. Sensörlerden bilgiler gelir ve aktivatörler yönetilmiş olur. Bu yönetim sayesinde hava ve yakıt karışımı ideal noktada tutulur. ECU adı da verilen bu ünite, motordan sağlanan hava kütlesinin hesaplanması için hava kütle ölçerden bilgi akışı sağlar. Bu oranlar ideal olduğu zaman, egzoz emisyonları düşmeye başlar. Bu durumda doğru orantı olarak yakıt sarfiyatı da azalmış olacaktır. Stokiyometrik oran bize egzoz gazında bulunan zararlı maddelerin düşürülmesini sağlar. Doğayı ve ozon tabakasını korur. 

Hava Yakıt Oranının Hesaplanması

Hava yakıt oranı hesaplanması AFR terimi ile de ifade edilmektedir. Kelime İngilizce Air Fuel Ratio’dan gelmiştir. Hava kütlesini yakıt kütlesine böldükten sonra bu oranı hesaplayabilirsiniz. Motorda bulunan hava ve yakıt karışımı dinamiktir. Yani bu oran sabit kalmaz, sürekli değişir. Bu değişkenliklerin yaşanmasının nedeni bu oranı etkileyen bir çok faktörün olmasından kaynaklanır. Örneğin;

  • Motor kontrol ünitesi, 
  • Motor ihtiyaçları,
  • Yağ durumu gibi faktörler bu orana etki eder. 

Hava miktarını kg cinsinden, yakıt miktarına yine kg cinsinden bölün ve hava yakıt oranını elde edin. 

Lambda Oranını Nasıl Hesaplarım?

Lambda oranının hesaplanması  hava fazlalık kat sayısının hesaplanması anlamına gelir. Lambda oranını bulmak için motora alınan gerçek hava oranı yakıt oranına bölün. Bu sayede motorunuzun fakir mi yoksa zengin mi karşımla çalıştığı bulabilirsiniz. Lambda eğer 1’den büyük olursa fakir karışım, lambda 1’den küçük olursa zengin karışım olduğu anlaşılmış olur. Peki lambda 1’de çıkarsa ne olacak? Bu durumda lambdanın ideal karışımda olduğu ortaya çıkar. Gerçek hava ve yakıt oranını stokiyometrik orana bölerken stokiyomtrik oranı 14,7 olarak kabul etmeniz gerekir. Bu sabit bir değerdir. 

Zengin Hava Yakıt Karışım Oranı Nedir?

Zengin hava yakıt karışım oranı motora az yakıt ve hava alınması anlamına gelmektedir. Lambdanın zengin karışımda 1’den küçük olduğu biliniyor. Motor performansınızın yükselmesi için karışımı uygun miktarda artırabilirsiniz. Zengin karışımla çalışan motorun performansı artmış olur. Fakat çok fazla yakıt yakmaya başlar. CO ve HC emisyon değerlerinde artış olur. Motor çok zengin çalışması uygun bir durum değildir (emisyon normlarından dolayı). Araca yüklendiğiniz zaman enjeksiyon süresi kısalmış olur fakat püskürtülen hava miktarı bir yandan artmaya devam eder. Sonuç olarak yakıt tüketimi artar. 

Fakir Yakıt Karışımı Hatası Nedir?

Previous article

Kapalı Devre Yakıt Sistemi Nedir?

Next article

You may also like

Comments

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir